 |
De Vereenigde Oostindische Compagnie
Vereenigde Oost-Indische Compagnie
In1602 werd de VOC opgericht. Het octrooi werd verleend door de Staten-Generaal. Hierbij kreeg de VOC het alleen-recht om handel te drijven ten oosten van de Kaap de Goede Hoop en ten westen van de Straat van Magellanes. De VOC in het huidige Nederland was verdeeld in zes Kamers: Amsterdam, Middelburg, Delft, Rotterdam, Hoorn en Enkhuizen. Deze Kamers leverden het bestuur: de Heren Zeventien, bestaande uit acht leden van de Kamer van Amsterdam, vier van de Kamer van Middelburg en één van elke andere Kamer. Het zeventiende lid werd gekozen uit één van de Kamers met uitsluiting van de Kamer van Amsterdam. Alle VOC- documenten werden door de Kamer van ′Amsterdam′ bezegeld.
In de 17de eeuw kende deze multinational grote bloei en heeft, samen met de Oostzeehandel, bijgedragen tot de welvaart van de Republiek. De ondernemingsgeest van de ′Hollanders′ uit deze tijd wordt terecht nog altijd geroemd, daar het bijdroeg aan de wereldmacht die de Republiek in de 17e eeuw voor korte tijd was. Daaraan kwam in 1672/1673 abrupt een einde, toen de Republiek nog net wist de overleven in een oorlog met Frankrijk en Engeland. In de tweede helft van de 18de eeuw kwam de VOC in verval en in 1798 werden de bezittingen en enorme schulden door de Bataafsche Republiek overgenomen. Anders dan door velen gedacht wordt was de VOC niet de kurk waarop de Republiek dreef. Vanaf de hoge middeleeuwen was de Oostzeehandel verreweg de belangrijkste inkomstenbron voor de Noordelijke Nederlanden. Amsterdam fungeerde met name in de 17e en 18e eeuw eeuw als belangrijkste stapel- en overslag plaats voor deze handel en dit was dan ook de belangrijkste inkomstenbron die bijdroeg aan de befaamde ′Gouden eeuw′.
The VOC was founded in 1602. The patent was granted by the States General. The VOC was given the exclusive right to trade east of the Cape of Good Hope and west of the Strait of Magellan. The VOC in what is now the Netherlands was divided into six Chambers: Amsterdam, Middelburg, Delft, Rotterdam, Hoorn and Enkhuizen. These Chambers provided the board: the Heren XVII, consisting of eight members from the Amsterdam Chamber, four from the Middelburg Chamber and one from each other Chamber. The seventeenth member was elected from one of the Chambers, excluding the Amsterdam Chamber. All VOC documents were sealed by the Chamber of ′Amsterdam′.
In the 17th century, this multinational flourished and, together with the Baltic Sea trade, contributed to the prosperity of the Republic. The entrepreneurial spirit of the Dutch from this time is still rightly praised, as it contributed to the world power that the Republic briefly was in the 17th century. This came to an abrupt end in 1672/1673, when the Republic just managed to survive in a war with France and England. In the second half of the 18th century the VOC declined and in 1798 its assets and enormous debts were taken over by the Batavian Republic. Contrary to what many think, the VOC was not the cork on which the Republic floated. From the High Middle Ages, the Baltic Sea trade was by far the most important source of income for the Northern Netherlands. Amsterdam functioned as the most important stacking and transhipment location for this trade, especially in the 17th and 18th centuries, and this was therefore the most important source of income that contributed to the famous Dutch ′Golden Age′. |
| |
|
 |
NOORDELIJKE NEDERLANDEN (NETHERLANDS) - REPUBLIEK, 1581-1795 - NEDERLANDS OOST-INDIË (DUTCH EAST INDIES) - V.O.C. - JAVA - 1/2 Noodstuiver 1644, Batavia
gewicht 9,34gr. ; koper Ø 29mm.
vz. Zwaard binnen een cirkel, omringd door de tekst;
• BATAVIA • ANNO • 1644
kz. VOC-monogram, daarboven • 1/2 • ST •
Bij plakkaat van 19 augustus 1644 der Staten-Generaal werd aan de Chinees "Conjock" toestemming verleend tot het vervaardigen van koperen munten ter waarde van een 1/2 en een 1/4 stuiver. Reden was een nijpend tekort aan pasmunt in Batavia en ommelanden, maar ook op Banda, Malakka en Ceylon. De munten verder vervaardigd door middel van gieting. Reeds enkele jaren na uitgifte werden deze ½ stuivers ongeldig verklaard wegens de vele inheemse vervalsingen.
By edict of 19 August 1644 of the States General, the Chinese "Conjock" was granted permission to manufacture copper coins worth 1/2 and 1/4 stuiver. The reason was an acute shortage of small change in Batavia and the surrounding countryside, but also in Banda, Malacca and Ceylon. The coins are further manufactured by means of casting. Already a few years after issue, these ½ stuivers were declared invalid because of the many native counterfeits.
Scholten 18 ; Verkade 200.5 ; CNO.3.4 ; KM.31
zfr-/fr+ |
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
 |
NOORDELIJKE NEDERLANDEN (NETHERLANDS) - REPUBLIEK, 1581-1795 - NEDERLANDS OOST-INDIË (DUTCH EAST INDIES) - V.O.C. - JAVA - Zilveren ropij 1783, Batavia
gewicht 12,92gr. ; zilver Ø 24,5mm.
met kabelrand
vz. Arabische tekst ″voor het eiland groot Java″,
daarboven muntteken ✣, eronder 1783
kz. Arabische tekst ″geld van de Hollandse Compagnie″
stempelkenmerken: jaartal met grote cijfers, rechte 7
en met Arabische 1
Bij de ropijen uit 1783 zien we een aantal duidelijke varianten in het jaartal, nml. met grote of kleine cijfers, met Arabische 1 of Romeinse I en met een rechte 7 of gebogen 7. Deze varianten worden in de naslagwerken niet accuraat beschreven.
In the ropies from 1783 we see a number of clear variations in the year, namely with large or small numerals, with Arabic 1 or Roman I and with a straight 7 or curved 7. These variations are not accurately described in the reference works.
Scholten 462b (muntteken 5) ; KM.175.1 S
minieme graffiti op de voorzijde
zfr+ |
|
| |
|
 |
NOORDELIJKE NEDERLANDEN (NETHERLANDS) - REPUBLIEK, 1581-1795 - NEDERLANDS OOST-INDIË (DUTCH EAST INDIES) - V.O.C. - JAVA - Zilveren ropij 1783, Batavia
gewicht 12,95gr. ; zilver Ø 24,5mm.
met kabelrand
vz. Arabische tekst ″voor het eiland groot Java″,
daarboven muntteken ✣, eronder 1783
kz. Arabische tekst ″geld van de Hollandse Compagnie″
stempelkenmerken: jaartal met kleine cijfers, gekromde 7
en met Romeinse I
Bij de ropijen uit 1783 zien we een aantal duidelijke varianten in het jaartal, nml. met grote of kleine cijfers, met Arabische 1 of Romeinse I en met een rechte 7 of gebogen 7. Deze varianten worden in de naslagwerken niet accuraat beschreven.
In the ropies from 1783 we see a number of clear variations in the year, namely with large or small numerals, with Arabic 1 or Roman I and with a straight 7 or curved 7. These variations are not accurately described in the reference works.
vgl. Scholten 462a (muntteken 5) ; vgl. KM.175.1 RR
zfr/zfr- |
|
| |
|
 |
NOORDELIJKE NEDERLANDEN (NETHERLANDS) - REPUBLIEK, 1581-1795 - NEDERLANDS OOST-INDIË (DUTCH EAST INDIES) - V.O.C. - JAVA - Zilveren ropij 1783, Batavia
gewicht 12,91gr. ; zilver Ø 25mm.
met kabelrand
vz. Arabische tekst ″voor het eiland groot Java″,
daarboven muntteken ✣, eronder 1783
kz. Arabische tekst ″geld van de Hollandse Compagnie″
stempelkenmerken: jaartal met kleine cijfers, gekromde 7
en met Arabische 1
Bij de ropijen uit 1783 zien we een aantal duidelijke varianten in het jaartal, nml. met grote of kleine cijfers, met Arabische 1 of Romeinse I en met een rechte 7 of gebogen 7. Deze varianten worden in de naslagwerken niet accuraat beschreven.
In the ropies from 1783 we see a number of clear variations in the year, namely with large or small numerals, with Arabic 1 or Roman I and with a straight 7 or curved 7. These variations are not accurately described in the reference works.
vgl. Scholten 462a (muntteken 5) ; vgl. KM.175.1 R
some weakness of strike
zfr- |
|
| |
|
 |
NOORDELIJKE NEDERLANDEN (NETHERLANDS) - REPUBLIEK, 1581-1795 - NEDERLANDS OOST-INDIË (DUTCH EAST INDIES) - V.O.C. - GELDERLAND - Gulden 1786, Harderwijk
gewicht 10,41gr. ; zilver Ø 31mm.
muntmeester Marten Hendrik Lohse
muntmeesterteken korenaar
vz. Pallas Athene ofwel de Nederlandse maagd staande frontaal,
speer met vrijheidshoed in de rechterhand, haar linker elleboog
leunend op de bijbel welke geplaatst is op een rijkelijk versierd
altaar, daaronder 1 7 8 6 , omringd door de tekst;
korenaar HAC NITIMVR - HANC TVEMVR
kz. Gekroond generaliteitswapen, geflankeerd door de waarde
aanduiding I - GL, daaronder het VOC logo binnen een cartouche,
omringd door de tekst; MO:ARG:ORD:FOE:BELG:GEL:ET:C:Z:
variant; HANCTVEMVR aaneen geschreven
De Vereenigde Oostindische Compagnie (V.O.C.) was de eerste multinational ter wereld. Haar kapitaal werd bijeengebracht door de uitgifte van aandelen. In de 17e eeuw droeg het bij aan de ′Gouden Eeuw′ en welvaart van de Republiek. In de loop van de 18e eeuw werd het in steeds meer verliesgevend en aan 1796 ging de onderneming failliet wegens enorme schulden.
The Vereenigde Oostindische Compagnie (V.O.C.) was the first multinational in the world. Its capital was raised by issuing shares. In the 17th century it contributed to the Dutch ′Golden Age′ and prosperity of the Republic. Over the course of the 18th century it became increasingly loss-making and in 1796 the company went bankrupt due to enormous debts.
cf. Künker Auktion 402, the Beuth collection, Lot 1496
(in about xf with some weaknesses : € 3.500,-- incl. commission)
Delmonte 1186 ; Scholten 67c ; CNO.11.3 ; Verkade 201.3 ; KM.53 S
Licht krasje op de keerzijde. Schaars.
zfr |
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
 |
NOORDELIJKE NEDERLANDEN (NETHERLANDS) - REPUBLIEK, 1581-1795 - NEDERLANDS OOST-INDIË (DUTCH EAST INDIES) - V.O.C. - HOLLAND - Duit 1755, Dordrecht - WITH COUNTERMARK “M” FOR CIRCULATION ON MONTSERRAT
gewicht 3,06gr. ; koper Ø 22,5mm.
muntmeester Otto Buck
muntteken roos
Met klop “M” op de voorzijde. In het verleden werd deze klop vaak toegeschreven aan Martinique (zie Brunk), maar tegenwoordig acht men toeschrijving aan Montserrat meer waarschijnlijk. Het dateert uit de periode 1790-1810.
With countermark “M” on the obverse. Formerly this counternmark was attributed to Martinique (see Brunk). Modern scholars regard Montserrat as more likely. It dates from the period 1790-1810.
Montserrat is one of six islands that constitute the Leeward Islands, with nearly twice that number forming the Windward Islands group to their south. The two island groups form one section of the long chain of mainly volcanic islands that curve northeast from Venezuela in South America to Puerto Rico. The islands create a border between the Caribbean Sea and the Atlantic Ocean. Both the Windward and Leeward Islands are part of a larger grouping termed the Lesser Antilles, which are, in turn, a section of the Caribbean Islands of the West Indies. The Windward Islands start from Dominica and reach southward toward Trinidad & Tobago. England, France and the Netherlands all jockeyed for control of each island, with some islands changing hands multiple times. Many of the cut and countermarked coins reflect these changes, with countermarks on the various pieces reflecting values for more than one nation′s monetary system.
The islands were valuable stopping points in the sea journey between South America and Europe, and the nations in conflict in Europe brought their conflicts to the islands.
Each of the island groups at one time or another during the 17th, 18th and into the early 19th centuries, used necessity money, often in the form of cut and countermarked versions of the silver, gold and other metallic coins of whichever major nation controlled a particular island at a particular time. The host coins are in most cases from Spanisch or French origin, but also the Dutch had possessions in the West-Indies and were very active there.
Most coins with countermark “M” are 2 sols of France dating from 1780-1790 (KM.1). We know them as “dog”, with the value if 1 ½ pence. This countermark on a Dutch V.O.C. duit from Holland seems to be unpublished. Highly interesting coin of the highest rarity.
host coin; Scholten 101 ; Verkade 201.5 ; KM.70
countermark; cf. KM.1 ; cf. Brunk page 233, fig.95 RRRR
zfr-/zfr |
|
| |
|
|
| |
|
 |
NOORDELIJKE NEDERLANDEN (NETHERLANDS) - REPUBLIEK, 1581-1795 - NEDERLANDS OOST-INDIË (DUTCH EAST INDIES) - V.O.C. - WEST-FRIESLAND - Driegulden 1786, Hoorn
gewicht 31,60gr. ; zilver Ø 41,5mm.
muntmeester Hessel Slijper
De V.O.C. was de eerste multinational ter wereld. Haar kapitaal werd bijeengebracht door de uitgifte van aandelen. In de 17e eeuw droeg het bij aan de ′Gouden Eeuw′ en welvaart van de Republiek. In de loop van de 18e eeuw werd het in steeds meer verliesgevend en aan 1796 ging de onderneming failliet wegens enorme schulden.
The V.O.C. was the first multinational in the world. Its capital was raised by issuing shares. In the 17th century it contributed to the Dutch ′Golden Age′ and prosperity of the Republic. Over the course of the 18th century it became increasingly loss-making and in 1796 the company went bankrupt due to enormous debts.
variant; het lofwerk rond het V.O.C. embleem raak de F in FOE.
Minieme muntplaatoneffenheden op de voorzijde en lichte zwakte van de slag,
doch weinig gecirculeerd exemplaar met veel stempelglans.
Minor planchet faults on the obverse and some weakness of strike,
otherwise attractive specimen with much original lustre. Rare.
cf. Künker Auktion 402, the Beuth collection, Lot 1532
(in good xf : € 10.625,-- incl. commission)
Delmonte 1164 ; Scholten 63b ; Verkade 1090 ; CNO.15.4 ; KM.140 R
pr/unc à pr+ |
|
| |
|
 |
NOORDELIJKE NEDERLANDEN (NETHERLANDS) - REPUBLIEK, 1581-1795 - NEDERLANDS OOST INDIË (DUTCH EAST INDIES) - V.O.C. - WEST-FRIESLAND - Gulden 1786/64, Hoorn
gewicht 10,49gr. ; zilver Ø 33mm.
muntmeester Hessel Slijper
Jaartal met een Romeinse I en rechte 7.
vz. Pallas Athene ofwel de Nederlandse maagd staande frontaal,
speer met vrijheidshoed in de rechterhand, haar linker elleboog
leunend op de bijbel welke geplaatst is op een rijkelijk versierd
altaar, daaronder I 7 8 6 , omringd door de tekst;
HAC NITIMVR - HANC TVEMVR
kz. Gekroond generaliteitswapen, geflankeerd door de waarde
aanduiding I - GL, daaronder het VOC embleem binnen een cartouche,
omringd door de tekst; MO:ARG:ORD:FOE:BELG:WESTF:
In 1786 besloten de gewesten Gelderland, Zeeland, Utrecht en West-Friesland over te gaan tot de aanmunting van guldens en X Stuivers ten behoeve van de V.O.C. Voor de gulden 1786 van West-Friesland heeft men veelvuldig gebruik gemaakt van nog beschikbare voorzijdestempels van de reguliere provinciale gulden uit 1764. Het oudere jaartal 1764 werd omgesneden naar 1786, waarvan deze munt ook een exemplaar is. Daarbij is de 6 nog duidelijke waarneembaar onder de 8, van de 4 is nauwelijks iets waarneembaar. Schaars.
cf. Künker Auktion 429, Lot 2549 (in xf+: € 2.750 incl. commission)
Delmonte 1187 ; Scholten 69b ; Verkade 1091 ;
CNO.15.6 ; KM.139 S
attractief patina
zfr/pr |
|
| |
|
 |
NOORDELIJKE NEDERLANDEN (NETHERLANDS) - REPUBLIEK, 1581-1795 - NEDERLANDS OOST INDIË (DUTCH EAST INDIES) - V.O.C. - WEST-FRIESLAND - Gulden 1786/64, Hoorn
gewicht 10,52gr. ; zilver Ø 32,5mm.
muntmeester Hessel Slijper
zonder munt- of muntmeesterteken
met kabelrand
Jaartal met een Romeinse I en een rechte 7.
vz. Pallas Athene ofwel de Nederlandse maagd staande frontaal,
speer met vrijheidshoed in de rechterhand, haar linker elleboog
leunend op de bijbel welke geplaatst is op een rijkelijk versierd
altaar, daaronder I 7 8 6 , omringd door de tekst;
HAC NITIMVR - HANC TVEMVR
kz. Gekroond generaliteitswapen, geflankeerd door de waarde
aanduiding I - GL, daaronder het VOC embleem binnen een cartouche,
omringd door de tekst; MO:ARG:ORD:FOE:BELG:WESTF:
In 1786 besloten de gewesten Gelderland, Zeeland, Utrecht en West-Friesland over te gaan tot de aanmunting van guldens en X Stuivers ten behoeve van de V.O.C. Voor de gulden 1786 van West-Friesland heeft men veelvuldig gebruik gemaakt van nog beschikbare voorzijdestempels van de reguliere provinciale gulden uit 1764. Het oudere jaartal 1764 werd omgesneden naar 1786, waarvan deze munt ook een exemplaar is. Schaars.
variant: onder de L van GL zien we normaal altijd een punt. Bij dit exemplaar
is deze afwezig. Als zodanig ongepubliceerd en derhalve hoogst zeldzaam.
cf. Künker Auktion 429, Lot 2549 (in xf+: € 2.750 incl. commission)
Dat exemplaar betrof niet deze hoogst zeldzame variant maar betrof de normale,
niet zeldzame versie.
Delmonte 1187var. ; vgl. Scholten 69b ; Verkade 1091var. ;
CNO.15.6var. ; KM.139var. RRRR
minieme zwaktes van de slag
pr- |
|
| |
|
 |
NOORDELIJKE NEDERLANDEN (NETHERLANDS) - REPUBLIEK, 1581-1795 - NEDERLANDS OOST INDIË (DUTCH EAST INDIES) - V.O.C. - WEST-FRIESLAND - Gulden 1786/65, Hoorn
gewicht 10,41gr. ; zilver Ø 33mm.
muntmeester Hessel Slijper
Jaartal met een Arabische 1 en een gekromde 7.
vz. Pallas Athene ofwel de Nederlandse maagd staande frontaal,
speer met vrijheidshoed in de rechterhand, haar linker elleboog
leunend op de bijbel welke geplaatst is op een rijkelijk versierd
altaar, daaronder 1 7 8 6 , omringd door de tekst;
HAC NITIMVR - HANC TVEMVR
kz. Gekroond generaliteitswapen, geflankeerd door de waarde
aanduiding I - GL, daaronder het VOC embleem binnen een cartouche,
omringd door de tekst; MO:ARG:ORD:FOE:BELG:WESTF:
In 1786 besloten de gewesten Gelderland, Zeeland, Utrecht en West-Friesland over te gaan tot de aanmunting van guldens en X Stuivers ten behoeve van de V.O.C. Voor de gulden 1786 van West-Friesland heeft men veelvuldig gebruik gemaakt van nog beschikbare voorzijdestempels van de reguliere provinciale gulden uit 1764 en in veel mindere mate die van 1765. Het oudere jaartal 1765 werd omgesneden naar 1786, waarvan deze munt ook een exemplaar is. De jaartalwijziging uit 1765 is veel zeldzamer dan de wijziging uit 1764 en was bij Scholten en Delmonte onbekend. Uiterst zeldzaam.
Delmonte- (vgl.1187) ; Scholten- (vgl. 69d) ; Verkade 1091 ;
CNO.15.5 ; vgl .KM.139 RRR
zfr |
|
| |
|
|
| |
|
 |
NOORDELIJKE NEDERLANDEN (NETHERLANDS) - REPUBLIEK, 1581-1795 - NEDERLANDS OOST INDIË (DUTCH EAST INDIES) - V.O.C. - WEST-FRIESLAND - X Stuiver 1786, Hoorn
gewicht 5,58gr. ; zilver Ø 28mm.
muntmeester Hessel Slijper
Met een officieel voorgeschreven gewicht van 5,30 gram, is dit stuk
met 5,58 gram feitelijk te zwaar. Zeer opmerkelijk en als zodanig zeldzaam.
With an officially prescribed weight of 5.30 grams, this piece is
actually too heavy at 5.58 grams. Very remarkable and rare as such.
Bij de X stuivers van de V.O.C. zien we opvallend vaak dat deze richting de rand op enigszins identieke wijze gedeukt / gegolfd zijn. Ook bij dit exemplaar is dit weer het geval. Dit fenomeen komt dermate vaak voor, dat hiervoor een duidelijke reden moet zijn. Aangezien we dit niet zien bij de X stuivers in het moederland, ligt de reden waarschijnlijk in een gebruik in Nederlands-Indië of elders in Z.O. Azië. Het lijkt erop dat met een soort tang in de munt is geknepen en iets is gebogen en teruggebogen, wellicht om het zilver op die wijze te testen. Buigde het mee, dan was het goed, knapte het, dan was het stuk vals. Dit lijkt mij de meest plausibele verklaring.
With the X stuivers of the VOC, we see remarkably often that they are dented / wavy in a somewhat identical way towards the edge. This is also the case with this specimen. This phenomenon occurs so often that there must be a clear reason for this. Since we do not see this with the X stuivers in the mother country, the reason probably lies in a use in the Dutch East Indies or elsewhere in SE Asia. It appears that the coin was pinched with some kind of pliers and bent and bent back slightly, perhaps to test the silver in that way. If it bent, then it was good, if it snapped, then the piece was false. This seems to me the most plausible explanation.
Delmonte 1205b ; Scholten 75b ; Verkade 1092 ; CNO.15.8 ; KM.138
miniem gegolfd muntplaatje
zfr/pr |
|
| |
|
 |
NOORDELIJKE NEDERLANDEN (NETHERLANDS) - REPUBLIEK, 1581-1795 - NEDERLANDS OOST INDIË (DUTCH EAST INDIES) - V.O.C. - WEST-FRIESLAND - X Stuiver 1787, Hoorn
gewicht 5,20gr. ; zilver Ø 28mm.
muntmeester Hessel Slijper
Bij de X stuivers van de V.O.C. zien we opvallend vaak dat deze richting de rand op enigszins identieke wijze gedeukt / gegolfd zijn. Ook bij dit exemplaar is dit weer het geval. Dit fenomeen komt dermate vaak voor, dat hiervoor een duidelijke reden moet zijn. Aangezien we dit niet zien bij de X stuivers in het moederland, ligt de reden waarschijnlijk in een gebruik in Nederlands-Indië of elders in Z.O. Azië. Het lijkt erop dat met een soort tang in de munt is geknepen en iets is gebogen en teruggebogen, wellicht om het zilver op die wijze te testen. Buigde het mee, dan was het goed, knapte het, dan was het stuk vals. Dit lijkt mij de meest plausibele verklaring.
With the X stuivers of the VOC, we see remarkably often that they are dented / wavy in a somewhat identical way towards the edge. This is also the case with this specimen. This phenomenon occurs so often that there must be a clear reason for this. Since we do not see this with the X stuivers in the mother country, the reason probably lies in a use in the Dutch East Indies or elsewhere in SE Asia. It appears that the coin was pinched with some kind of pliers and bent and bent back slightly, perhaps to test the silver in that way. If it bent, then it was good, if it snapped, then the piece was false. This seems to me the most plausible explanation.
Het jaartal 1787 komt duidelijk minder voor dan het jaartal 1787. Zeldzaam.
The year 1787 is obviously less common than the year 1786 of this coint type.
Rare.
Delmonte 1205b ; Scholten 76 ; Verkade 1092 ; CNO.15.8 ; KM.138 R
minieme golving in het muntplaatje
zfr |
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
 |
NOORDELIJKE NEDERLANDEN (NETHERLANDS) - REPUBLIEK, 1581-1795 - NEDERLANDS OOST-INDIË (DUTCH EAST INDIES) - V.O.C. - ZEELAND - Dukaton of zilveren rijder 1740, Middelburg
gewicht 31,82gr. ; zilver Ø 42mm.
muntmeester Pieter Kappeyne
munt(meester)teken: zespuntige ster
vz. Ridder met geheven zwaard te paard naar rechts, daaronder het
gekroonde provinciewapen, omringd door de tekst;
MON•FOED•BELG•PRO•ZEEL•IN•USUM•SOCIET•IND•ORIENT•✶
(vertaald; ″Munt van de Verenigde Nederlandse Provinciën voor de provincie
Zeeland ten dienste van de Verenigde Oost-Indische Compagnie″)
kz. Gekroond wapenschild der Generaliteit, gehouden door twee gekroonde
leeuwen, daarboven 1740, eronder VOC-monogram binnen cartouche,
omringd door de tekst; :CON - CORDIA• - RES•PARVAE - •CRESC - UNT•
(vertaald; ″Kleine dingen groeien door eendracht″)
In 1726 verleenden de Staten van Holland en Zeeland tevens vergunning tot het slaan van dukatons exclusief voor de V.O.C., met het V.O.C. embleem en aangepaste teksten. Het was Zeeland die in 1728 als eerste provincie overging tot aanmunting van deze nieuwe dukatons. Aanvankelijk leidde dit tot bezwaren bij de Staten-Generaal, die wilden vasthouden aan de reguliere dukatons volgens het voorschrift van 1659. Toen echter ook Holland en West-Friesland in datzelfde jaar volgden met de aanmunting van de nieuwe dukatons, werd in vergadering van de Staten-Generaal besloten deze aanmuntingen te accepteren onder voorwaarde dat ze uitsluitend in opdracht van de V.O.C. mochten worden aangemunt en dat ook de regulieren dukatons gewoon gangbaar bleven voor de handel in de Oost. Dit betekende dat voor de handel op de Oost twee verschillende typen dukatons werden aangemunt. Het aandeel van de reguliere dukatons in de handel bleef domineren en waarschijnlijk is dit de reden geweest dat de aanmunting van dukatons met het V.O.C embleem spoedig terugliep. Na 1741 heeft alleen West-Friesland nog op zeer kleine schaal dergelijke dukatons aangemunt, de laatste in 1751.
Omdat het snoeien van zilveren en gouden munten een veel voorkomend en
hardnekkig probleem was, ging men eind jaren 1730′ experimenteren met het
aanbrengen van kabelranden. Dit werd echter nog niet consequent toegepast
waardoor we van de jaren 1740 en 1741 zowel exemplaren kennen met gladde
rand als met kabelrand. Dit exemplaar heeft een gladde rand. Zeer zeldzaam.
vgl. Künker, veiling 420, collectie Beuth, Lot 1554
(in pr- met zwaktes: € 12.500 incl.opgeld)
Delmonte 1062 ; Verkade 1095 ; Scholten 38b ;
CNO.16.1 en 16.2 ; Davenport 418 ; KM.151 RR
minieme montagesporen op de rand / minor traces of mounting on edge
zfr-
|
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
 |
NOORDELIJKE NEDERLANDEN (NETHERLANDS) - REPUBLIEK, 1581-1795 - NEDERLANDS OOST-INDIË (DUTCH EAST INDIES) - V.O.C. - ZEELAND - Gulden 1791/85, Middelburg
gewicht 10,48gr. ; zilver Ø 32mm.
muntmeester Petronella Slob & Johan Lodewijk Molter
muntteken burcht
variant: zonder punt na ORD en na NITIMUR
Blijkens een resolutie van 21 december 1785 werd door de Staten-Generaal besloten dat in het vervolg geen muntstukken in opdracht van de V.O.C. mochten worden aangemunt, zonder vermelding van het V.O.C.-embleem op die muntstukken. In 1786 volgde aanmunting van de driegulden, gulden en X stuiver in de provinciale munthuizen van Utrecht, Gelderland en West-Friesland. Blijkbaar had ook Zeeland het voornemen en de hoop gehad tot een zelfde aanmunting, maar daar is het in 1786 niet van gekomen. Blijkbaar kreeg het Zeeuwse provinciale munthuis te Middelburg geen opdracht van de V.O.C. tot die aanmunting. Deze munt bewijst echter, dat men zich wel had voorbereid. Zelfs al in 1785. Het zou echter nog tot 1789 duren alvorens de eerste zilveren V.O.C.- munten, in de vorm van drieguldens, te Middelburg werden aangemunt. In 1791 volgde tevens de aanmunting van guldens en X stuivers, waarbij men de reeds vervaardigde muntstempels van guldens uit 1785 heeft omgesneden naar 1791, om er zodoende toch gebruik van te kunnen maken. Bij de hier aangeboden gulden is het jaartal 1791 duidelijk gewijzigd uit 1785. In oudere literatuur, zoals Scholten en Delmonte wordt steeds melding gemaakt van de jaartalwijziging 1791/86. Dit is waarschijnlijk een vergissing als gevolg van verkeerde lezing. Zeldzaam.
vgl. Veiling Künker 420, collectie Beuth, kavel 1556 (normale 1791)
(in zfr+: € 1.500,- incl opgeld)
Delmonte- (vgl. 1188 : 1791/86)) ; CNO.16.5 ; Verkade 1097 ;
Scholten- (vgl. 72b en noot 1 : 1891/86) R
Gebruikelijke ietwat flauwe slagin het centrum,
doch voor type een net exemplaar.
zfr à zfr+ |
|
| |
|
|
| |
|
 |
NOORDELIJKE NEDERLANDEN (NETHERLANDS) - REPUBLIEK, 1581-1795 - NEDERLANDS OOST-INDIË (DUTCH EAST INDIES) - V.O.C. - ZEELAND - Duit 1733/2, Middelburg
gewicht 2,83gr. ; koper Ø 23mm.
muntmeester Pieter Kappeyne
muntteken burcht tussen rozetten
stempelstand ↑←
vz. Gekroond wapen van Zeeland
kz. VOC-embleem, daarboven ❀ ♖❀, eronder •1733•
Het jaartal 1733 is gewijzigd uit 1732. Onbekend bij Scholten.
Hoogst zeldzaam.
The year 1733 has been altered from 1732. Unknown to Scholten.
Extremely rare.
De V.O.C. was de eerste multinational ter wereld. Haar kapitaal werd bijeengebracht door de uitgifte van aandelen. In de 17e eeuw droeg het bij aan de ′Gouden Eeuw′ en welvaart van de Republiek. In de loop van de 18e eeuw werd het in steeds meer verliesgevend en aan 1796 ging de onderneming failliet wegens enorme schulden.
The V.O.C. was the first multinational in the world. Its capital was raised by issuing shares. In the 17th century it contributed to the Dutch ′Golden Age′ and prosperity of the Republic. Over the course of the 18th century it became increasingly loss-making and in 1796 the company went bankrupt due to enormous debts.
Scholten - (vgl.162c) ; Verkade 1100 ; CNO.16.11 (R4) ;
KM.- (vgl. 152.1) RRRR
zfr |
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
 |
NOORDELIJKE NEDERLANDEN (NETHERLANDS) - REPUBLIEK, 1581-1795 - NEDERLANDS OOST-INDIË (DUTCH EAST INDIES) - V.O.C. - UTRECHT - Gulden 1786, Utrecht
gewicht 10,46gr. ; zilver Ø 31,5mm.
muntmeester: Johan Sebastiaan van Naamen
muntteken: stadsschildje van Utrecht
vz. Pallas Athene ofwel de Nederlandse maagd staande frontaal,
speer met vrijheidshoed in de rechterhand, haar linker elleboog
leunend op de bijbel welke geplaatst is op een rijkelijk versierd
altaar, daaronder 1 7 8 6 , omringd door de tekst;
burcht HAC NITIMVR - HANC TVEMVR - stadsschildje
kz. Gekroond generaliteitswapen, geflankeerd door de waarde
aanduiding I - G, daaronder het VOC embleem, omringd door
de tekst; MO:ARG:ORD: - FOED:BELG:TRAI•
vgl. Veiling Künker 429, collectie Henk Verschoor, kavel 2571
(in unc- : € 4.750,- incl. opgeld)
Delmonte 1189 ; Scholten 65a ; Verkade 1104 ; CNO.14.3 ; KM.116 S
weinig gecirculeerd exemplaar met veel stempelglans
pr |
|
| |
|
 |
NOORDELIJKE NEDERLANDEN (NETHERLANDS) - REPUBLIEK, 1581-1795 - NEDERLANDS OOST-INDIË (DUTCH EAST INDIES) - V.O.C. - UTRECHT - Gulden 1790, Utrecht
gewicht 10,49gr. ; zilver Ø 31,5mm.
muntmeester: Johan Sebastiaan van Naamen
muntteken: stadsschildje van Utrecht
vz. Pallas Athene ofwel de Nederlandse maagd staande frontaal,
speer met vrijheidshoed in de rechterhand, haar linker elleboog
leunend op de bijbel welke geplaatst is op een rijkelijk versierd
altaar, daaronder 1 7 9 0 , omringd door de tekst;
burcht HAC NITIMVR - HANC TVEMVR - stadsschildje
kz. Gekroond generaliteitswapen, geflankeerd door de waarde
aanduiding I - G, daaronder het VOC embleem binnen een cartouche,
omringd door de tekst; MO:ARG:ORD: - FOED:BELG:TRAI•
vgl. Veiling Künker 429, collectie Henk Verschoor, kavel 2572
(in pr/unc: € 2.375,- incl. opgeld)
Delmonte 1189 ; Scholten 66a ; Verkade 1104 ; CNO.14.3 ; KM.116 S
Montagespoor op 12 uur. Schaars.
zfr |
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
 |
NOORDELIJKE NEDERLANDEN (NETHERLANDS) - REPUBLIEK, 1581-1795 - NEDERLANDS OOST-INDIË (DUTCH EAST INDIES) - U.E.I.C., 1781-1787 - 1 Keping 1787, Soho (near Birmingham)
gewicht 2,81gr. ; koper Ø 20mm.
met kartelrand
vz. Hartvormig schild, door twee diagonale lijnen in vier
segmenten verdeeld waarbinnen de letters V - E - I - C
(United East India Compagny), daarboven 4, eronder 17✤87
kz. I / Arabische tekst ″Sa Keping″) / Islamitische datering ″1202″
Engels Bestuur, 1781 - 1787 • English Administration, 1781 - 1787
Na het uitbreken van de Vierde Engelse Oorlog in 1780, tussen Engeland en de Republiek, werden Nederlandse bezittingen in de Oost ook doelwit van aanval door de Engelsen. Daarbij gingen Padang en alle overige vestingen op de westkust van Sumatra voor de Republiek verloren. De oorlog met Engeland werd in 1784 beëindigd, maar pas in 1788 keerde ook het Nederlands bestuur weer terug. In de periode 1781-1787 hebben de Engelsen, in naam van de United East India Company, munten geslagen voor gebruik in deze regio (Sumatra, Borneo en Malakka).
After the outbreak of the Fourth Anglo-Dutch War in 1780, between England and the Dutch Republic, Dutch possessions in the East also became targets of British attack. Padang and all other fortifications on the west coast of Sumatra were lost to the Dutch Republic. The war with England ended in 1784, but Dutch rule did not return until 1788. Between 1781 and 1787, the English, acting on behalf of the United East India Company, minted coins for use in this region (Sumatra, Borneo, and Malacca).
Scholten 957 ; KM.257.1
zfr |
|
| |
|
